Administrator
Üye No: 1
Mesaj Sayısı: 1319
Nerden: istanbul
Puan: 1002
|
 |
|
|
1899yılında Aydın’da doğdu.Babası İzmirli Katipzade İbrahim Ethem Bey,annesi Aydınlı Hacı Alipaşazadeler’den Tevfika Hanım’dır.Anne vebabasını küçük yaşta kaybetti.Onu anneannesi büyüttü.Tahsil hayatınaİzmir İttihat ve Terakki Mektebi’nde başlayan Adnan Menderes, KızılçuluAmerikan Koleji’nde okurken misyonerlerle başı derde girdiği içinçeşitli mercilere müracaat etti.Müracaat ettiği makamların birininbaşında Celal Bayar vardı.Bayar’la böyle tanışmış oldu.
AnkaraHukuk Fakültesi’ni bitiren Adnan Menderes Birinci Dünya Savaşısırısında yedeksubay olarak askerliğini yaptı.Aydın’da bazıarkadaşlarıyla birlikte Ayyıldız Çetesi’ni kurdu.Daha sonra Söke’dePiyade Alay Yaveri olarak savaşa katıldı.Savaştan sonra İstiklalMadalyası aldı.
Ali Fethi Okyar tarafından 1930 senesindekurulan ancak kısı sürede kapatılan Serbest Fırka’nın Aydın teşkilatınıkurarak başkanı oldu.Bu parti kapatılınca CHP’ye girdi ve 1931 yılındabu partiden Aydın milletvekili seçildi.
1945 senesine kadarTBMM’de komisyon raportörlüğü yapan Adnan Menderes, o yıl SaracoğluHükümeti’nin getirdiği Toprak Kanunu tasarısını şiddetle tenkit ederekkomisyondan istifa etti.Partide yaptıkları muhalefetten dolayı bir süresonra Refik Koraltan ve Fuat Köprülü ile birlikte CHP Disiplin Kurulutarafından 12 Haziran 1945’te ihraç edildiler.
Celal Bayar da hempartiden hem de milletvekilliğinden istifa etti.Bu hareketler DemokratParti’nin 7 Ocak 1946’da kurulmasına sebep oldu.1946 seçimlerindeDemokrat Parti’den Kütahya milletvekili olarak meclisi girdi.Celalbayar’dan sonra ikinci adam durumuna geldi.14 mayıs 1950 seçimlerindeDP oyların 53,5’ini alarak iktidar oldu.On senelik DP iktidarının tekbaşbakanı oldu ve o döneme damgasını vurdu.İktidarı zamanında 5 hükümetkurdu.Bu on senelik zaman içinde Türkiye’nin iç ve dış siyasetindebüyük gelişmeler oldu.Sanayileşme ve şehirleşme hamlesi başladı, köyemakine girdi, ulaşım, enerji, eğitim, sağlık, sigorta ve bankacılıkyeniden başladı.Türkiye kalkınma kavramıyla tanıştı.
27 Mayıs 1960tarihinde yapılan askeri darbeyle iktidardan indirildi.Yassıada’yahapsedildi.Milli birlik komitesi tarafından kurulan Yüksek AdaletDivanı’nca idama mahkum edildi.Yassıada tutuklu bulunduğu sıradaçeşitli işkencelere maruz kaldı.17 Eylül 1961 tahinde İmralı Ada’daidam edildi.Türk Milleti O’nu hiç unutmadı.
HAKKINDA YAZILANLAR
Benim Gözümde Menderes
Necip Fazıl Bütün Eserleri Cilt: 35
Necip Fazıl Kısakürek
Büyük Doğu Yayınları / Hatıra Dizisi
O Zeybek
Zeybeğimi, birkaç kızan, vurdular;
Çukurda üstüne taş doldurdular.
Bir de, ya kalkarsa diye kurdular...
Zeybeğim, zeybeğim, ne oldu sana?
Allah deyip, şöyle bir doğrulsana...
Zeybeğim, kalkamaz, dirilemez mi?
Odası mühürlü, girilemez mi?
Şu ters akan sular çevrilemez mi?
Ne günedek böyle gider bu devran?
Zeybeğim, bir sel ol, bir çığ ol, davran!
Kır at zincirlenmiş, ufuk sahipsiz...
Han kayıp, hancı yok, konuk sahipsiz...
Baş köşede sırma koltuk sahipsiz...
Kızanlar, dört yandan, hep abandınız!
Zeybeğin kanına ekmek bandınız!
Öteki Menderes
Eski DP Milletvekili Gıyaseddin Emre'den Hatıralar ve 27 Mayıs Olayı
Recep Şükrü Apuhan
Timaş Yayınları / Yazılamayan Yakın Tarih Dizisi
Adnan Menderes, 17 Şubat 1959'da Londra'ya giderken düşen uçaktan yaraalmadan kurtuldu. Ankara'ya döndüğünde eşi Berrin Menderes'in meraklasorduğu soru şuydu: "Uçak düşerken ne düşünüyordunuz?" AdnanMenderes'in bu soruya verdiği cevapta, "Öteki Menderes"in siyasi veruhi portresindeki bütün ana renkler tüm canlılığıyla mevcuttur. Sadecebu mu? O cevapta Adnan Menderes'in başına geleceklerin işaretleri degizlidir. "Öteki Menderes", yakın tarihimizin kördüğümlerini çözmeyeçalışanlara, siyaset sanatına ilgi duyanlara, sadece hakikatıarayanlara ve Türkiye'nin geleceğiyle ilgili sorumluluğunun farkındaolan herkese çok ilginç ve oldukça önemli bilgi ve belgeler sunuyor.
Bilinmeyen Menderes 1
Mükerrem Sarol
Kervan Yayınları
Bilinmeyen Menderes 2
Mükerrem Sarol
Kervan Yayınları
Acılı Günler 1960
Aydın Menderes Anlatıyor
Muammer Yaşar
Tekin Yayınevi
Aydın Menderes, 27 Mayıs 1960 ihtilalinin bütün olaylarını annesi Berin Hanım'la birlikte yaşadı. Acılı günlerin tanığı oldu.
enderes'in dramı üzerinde bugüne kadar pek çok şey yazıldı, anılarkitap haline geldi, ancak Aydın Menderes anılarını anlatmadı. İlk kezbu kitapta anılarıyla karşınıza geliyor. Gazeteci-yazar Muammer Yaşar,günlerce Aydın Menderes'le birlikte oldu.
Anlattıklarını dinledi.Uzun konuşmalar sırasında zaman zaman 1960'dan gerilere gittiler,hayatı İmralı Adası'ndaki idam sehpasında sönen bir dönemin güçlüBaşbakan'ı Adnan Menderes'in siyasi kimliğini ve insancıl kişiliğiniresimlediler...
Yassıada'dan İmralı'ya
Enver Durmuş
Boğaziçi Yayınları / Büyük Kültür Serisi
Menderes'le Anılar
Ercüment Yavuzalp
Bilgi Yayınevi / Ercüment Yavuzalp'in Kitapları Dizisi
"Menderes'le Anılar", ne akademik bir çalışma, ne de tarihsel birincelemedir... Ülke siyasi tarihinin bir dönemine adını veren Menderes,bazılarınca bir ilah, bazılarınca da ülkenin karşılaştığı sorun vekötülüklerin odak noktası olarak görülmüştür... Yazdıklarımda ağırlıknoktası olarak bir dönemde adını vermiş merhum Başbakanı ve onunçevresinde gelişen olayları aldım. Kişilere ancak olaylar vesilesi ileve asıl konu Menderes'in kişiliğini anlatmaya yarayacakları ölçüdetemas ettim. Amacım bir devrin
dedikosunu değil, tahlilini yapmak olduğu için, genellikle ad vermekten kaçındım.
27 Mayıs ihtilali sonunda; maiyetinde görev yaptığım sürece bana daimanazik davranmış kimse ile, iki bakanın maruz kaldıkları trajik akıbetbenim için sarsıcı oldu... anılarımı yazıya dökerken bu duygularınetkisi altında kalmamaya özen gösterdim."
-Ercüment Yavuzalp-
Siyasi Günlük
Demokrat Parti'nin Kuruluşu
Samet Ağaoğlu
İletişim Yayınevi / Anı Dizisi
|
