Ahmet Kaya

Resimlerin Görüntülenmesine İzin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
Ahmet Kaya( 1958)- (16.11.2000)

AHMET KAYA (Malatya, 1957 - Paris, 16 Kasım 2000)

Dibine vurmuş gecelerden geldim... Yalanım yok... Bir cebimde küfür,bir cebimde çocuklara şekerle yaşadım. Hepinizin gurbetindeyim şimdi...Eyvallah!..

Ahmet Kaya, Malatya'da beş çocuklu bir ailenin en küçüğü olarak 1957yılında dünyaya geldi. Mensucat işçisi bir baba, çocuklarınıyetiştirmekle yükümlü bir anne ve diğer dört kardeşle birlikte geçençocukluk... Babası, neredeyse onun boyu kadar olan bir bağlama ile evegeldiğinde mutluluğun bu olduğunu düşünür. Dokuz yaşındadır daha. 24Temmuz İşçi Bayramı’nda sahneye çıkarırlar onu, bir daha unutmaz bunu...
Yaz tatillerinde, ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışır.'Başar ağabey'yi tutuklanınca Ahmet, küçük bağlaması ile ilk bestesiniyapar: "Bir Wolksvagen alacağım, Adını ‘Başar’ koyacağım" der... RuhiSu’nun plaklarını satın alan Ahmet Kaya, bol paçalı pantolonlar giyenuzun saçlı 68’lilerden etkilenen gençir artık...
Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam içinİstanbul’a göç eder. İstanbul/Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. AhmetKaya'nın ilk izlenim ‘korkudur.

Ahmet Kaya, ortaöğrenimini tamamlamaya çalışırken yetmişli yıllarıntoplumsal çatışmalarının farkına varmardı. Ora'dan gelmiş olmanınfarklılığını, bu yeni kültür ve yaşam biçimi ile içiçe yaşar. Türküler,devrimci marşlar, Ruhi Su ve Zülfü Livaneli’den müzikal anlamdaetkilendiğini inkar etmez, ama kedi sesini arar. Bütün boş zamanlardabağlama çalıp şarkılar söyler. İlk bestelerini bugünlerde yapar.Boğaziçi Üniversitesi’nde bir panelede Ruhi Su’yla karşılaşır. Ustayıçok sevse de yetmeyen birşeyler vardır Ahmet Kaya için, bunu ifadeetmeye çalışır Ruhi Su’ya. Ruhi Su'nun 'Mahsus Mahal' türküsünükendince yorumlar O'na. Bağlamanın sapını tutan Ruhi Su, 'Böyle bağlamaçalınmaz!' der. Oysa Ahmet Kaya asi. Farklı birşeyler yapmak ve kendiniaramaktadır. Yıllar sonra verdiği ilk resitalin afine 'Bağlama Böyle DeÇalınır' 'i spota çıkaracaktı.

Seksenli yılların başı talihsizliklerle geçer. Evliliği biter, bebeğiondan ayrı büyümeyecektir ve çok zordur. Bu dönem bestelerininolgunlaştığı dönemleridir bu yıllar. Sadece müzikle kendini ifade edenAhmet Kaya, 1985 yılına geldiğinde kararını verir. 'Zamanıdır' deyip,oltuğunun altında şarkılarını alıp, Unkapanı’nın yolunu tutar.Dinleyenlerin hiçbir kategoriye koyamadığı bu müziğe kimse yüz vermez.Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilkalbümünü yapar. Ama hemen toplatılır. Yapılan itiraz sonuç verir. Olaygazetelere yansır, Ahmet Kaya’nın ‘Ağlama Bebeğim’ adlı albümü Danıştaykararıyla serbestir artık!'

Bu arada. Üniversite öğrencileri, dar gelirliler, 12 Eylül darbesindennasibini almış-çeşitli kesimlerden tutuklu yakınları, Türkiye’dedemokrasiyi yeniden inşa etmeye kararlı kitle örgütleri, sivil toplumkuruluşları Ahmet Kaya'nın dinleyici profilini oluşturur.

Kısa bir süre sonra ikinci albümü "Acılara Tutunmak" ı yapar. AhmetKaya, edindiği toplumsal, siyasal duyarlılıkla üretim yapmaktadır,peşpeşe albümler çıkarmaktadır.
Üçüncü albümü O sıralar tutuklu olan ve idamla yargılanan NevzatÇelik'in 'Şafak Türküsü' şiirini besteler, aynı zamanda albümün deadıdır 'Şafak Türküsü'. Üllkenin gündemindeki idam cezaları vehapishanelerde bulunan binlerce insanın ve onların ailelerinin içindebulunduğu durumu şarkılaştırmıştır...
'An Gelir' isimli dördüncü albümünde Atilla İlhan, Hasan Hüseyin veÜlkü Tamer'in şiirlerini besteleyen Ahmet Kaya, yeni arayışlariçerisine girmiş, besteciliği ile ilgili kendisini epeycegeliştirmiştir. İlk üç albümde aranjör olarak kendi çabalarının yanısıra Sezer Bağcan, Oğuz Abadan gibi isimlerle çalışan Ahmet Kaya,dördüncü albümde Osman İşmen ile çalışmaya başlar ve bu beraberlik uzunyıllar sürer...

Beşinci albümünde ünlü şairlerin yanı sıra yeni bir isimle, YusufHayaloğlu'yla çalışmaya başladı. Hayaloğlu'yla beraberlik, Ahmet Kayamüziğinde uzun ve verimli bir çalışmanın başlangıcını oluşturur.'Yorgun Demokrat' isimli bu albüm, gerek dönemi gerekse içeriğibakımından yine Türkiye’nin toplumsal gidişatına denk düşmüş ve 12Eylül döneminin etkisini üzerinden atmaya çalışan milyonlarcademokratın durumunu dile getirmiştir.

Albüm çalışmalarına paralel olarak halk konserleri de yapar Ahmet Kaya.Gösterilen ilgi, katılım ve çoşkuya rağmen, ülkenin birçok yerinde‘sakıncalı’ bir şarkıcıdır artık O. Dinleyicisiyle buluşamamak onuüzmektedir...
Konserde kendisine bağlamasıyla eşlik eden Ahmet Koç’la altıncı albümüolan 'Sevgi Duvarı" nın hazırlıklarına başlar. Can Yücel’in aynı isimlişiirini bestelemiş olan Ahmet Kaya, bu albümü ‘vazgeçilmezlerim’ dediğiYusuf Hayaloğlu ve Osman İşmen’siz hazırlar ve bu arada 'Resitaller'adını verdiği albümde canlı konser kayıtlarını toplar. 'İyimser BirGül' adını taşıyan yedinci albümü, Türkiye doksanlı yıllara adımınıatmış, Ahmet Kaya gündemi ile ülke gündemi yine örtüşmüştür. YenidenYusuf Hayaloğlu ve Osman İşmen’ le çalışmaya başlar. Albümün adı'Başkaldırıyorum'dur.

Olgunluk çağında ülkesinin içinde bulunduğu olumsuzluklara, mevcutgidişata ve sistemin hoşnut olmadığı her yanına şarkılarla müdahaleetmeye çalışan bir 'muhalif'tir artık...
Başı, zaman zaman derde girer, birçok yerde konser verememenin yanısıra albümleri ‘sakıncalı’ bulunup kısmen de olsa toplatılır. Busürecin şarkılarına yansıması kaçınılmazdır. Yeni albümün adı 'BaşımBelada'dır o yüzden. Ahmet Arif, Atilla İlhan ve Yusuf Hayaloğlu’nunşiirleri ve şarkı sözleri Ahmet Kaya müziği ile biraraya gelir. Buarada ağırlıkla Türk Halk Müziği’nden örneklerin yer aldığı 'Resitaller2' adlı albümü yayınlanır.

Onuncu albümü 'Dokunma Yanarsın' ile birlikte hayatında bir takımdeğişiklikler gündeme gelir. Bu yeni süreçte de milyonluk satışlaraimza atan Kaya, 1993’te onbirinci albümü 'Tedirgin'i çıkarır. Ertesiyıl çıkardığı 'Şarkılarım Dağlara'da hemen hemen tüm şarkı sözlerininaltına da imzasını atar. Albüm, 'Kum Gibi', 'Ağladıkça', 'Saza NiyeGelmedin' gibi parçalarla satış rekorları kırarak Ahmet Kayadiskografisinde ayrı bir yere sahip olur. Toplumsal-kültürelgelişmelerin getirdiği etkileri üretkenliğe çeviren Ahmet Kaya, 1995yılında onüçüncü albümü 'Beni Bul' u çıkartır.

Sesinin rengini ve olgunluğunu günün teknik imkanlarıyla yenidendeneyerek, ağırlıkla eski şarkıların yeni düzenledi. 1996 tarihli'Yıldızlar ve Yakamoz' bu arada ortaya çıkar. Bunu, 1998 yılında YusufHayaloğlu ve Osman İşmen’den oluşan çekirdek kadroyla hazırladığı'Dosta Düşmana Karşı' izler.

'Gak Production' isimli bir yapım firması da kuran Kaya, Kent Ozanlarıisimli çağdaş halk müziği yapan bir grup ve on yıldır asistanlığınıyapan Çetin Oraner’in albümlerine de yapımcı olarak imza atar.

Profesyonel süreci boyunca onun müziğine çeşitli isimler bulunmuşsa daAhmet Kaya, kendisini hep toplumcu-gerçekçi sanat kategorisindegörmüştür. Dünyada ‘protest müzik’ olarak tanımlanan bu türünülkemizdeki önemli temsilcilerinden olan Ahmet Kaya’nın en belirgin veayırdedici tarafı, müziğindeki geleneksel motiflerin ve ulusal kültürdeğerlerinden yola çıkmasıdır. Toplumsal süreçten kopmammış, olmuştur.Türkiye’nin siyasal ve toplumsal gidişatına paralel bir müzik seyriizlemiştir.

Türkiye'de her söylediği söz ve şarkısı olay olan Ahmet Kaya hakkındabirçok dava açıldı ve kendi deyimiyle emniyetler onun ikinci adresioldu. Bu baskılara rağmen Kaya, kimliğini hiçbir zaman inkar etmedi vemücadele etti.

Kaya hakkında, yurtdışında verdiği konserlerde 'vatana ihanet'suçlamasıyla 3 ayrı dava açıldı. Bu davalardan biri geçtiğimiz günlerdesonuçlandı ve Kaya'nın 3 yıl 9 ay hapis cezası kesinleşti. Diğer ikidavada ise, duruşmalara katılmadığı ve ifade vermediği için Kayahakkında gıyabi tutuklama kararı verildi.

Kaya'nın çıkardığı kasetlerin bazılarının isimleri şöyle:
"ağlama bebeğim, tedirgin, acılara tutunmak, şafak türküsü, an gelir,yorgun demokrat, başkaldırıyorum, dokunma yanarsın, adı bahtiyar, başımbelada, şarkılarım dağlara, yıldızlar ve yakamoz, beni bul ve dostadüşmana karşı."
1980’lerde Nevzat Çelik'in ”Penceresiz kaldım anne / Saçlarına yıldızdüşmüş, koparma anne” 'Şafak Türküsü' şiirini türküleştirerek patlamayaptı A. Kaya. Karyerinde “Ağladıkça” isimli türkünün büyük bir yerioldu. Aram Dinkjian’ın bestelediği bu türkü, sanatçıya sağ veya solgörüşlü farketmeksizin milyonlarca dinleyici kazandırdı. Kaya, sonolarak Gazeteciler Derneği’nde yaptığı konuşmada “Kürtçe bir klipçekmek istiyorum ve bunu yayımlayacak bir televizyon kanalı arıyorum”deyince İkitelli medyanın hışmına uğradı ve yüzünden Fransa’yagitmişti.
16 Kasım günü sabah saat altıda topragından uzakt kalp krizi geçirip öldü.
O Paris Komünarlarıyla Pere Lachais mezarlıgında yatarken bize duruşu ve sesi kaldı.