Dede Korkut

Dede Korkut

Bazı rivayetler İshak Peygamberin soyundanolduğunu söyler. 9. ila 11. yüzyıllarda Türkistan'ın Aral gölübölgesinde Sir-Derya nehrinin Aral Gölüne döküldüğü yerde doğduğu,Ürgeç Dede adında bir oğlu olduğu ve bu bölgelerde hüküm süren Türkhakanlarına danışmanlık yaptığı destanlarındananlaşılmaktadır.Oğuzların bayat boyundan olduğu bilinir. 570-632yılları arasında (Muhammed zamanında) yaşadığı da rivayet edilir.Kıpçakların Oğuz Türkleriyle yaptığı mücadeleler Dede KorkutHikayeleri'nin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

Adın kökeni

Korkut sözcüğünün bir unvan olduğu görülmektedir. Dede sözcüğünün iseata manasında kullanıldığı tahmin edilmektedir. Fakat destanlarda dahaçok halk arasında büyük hürmet ve kutsallık kazanmış halk bilginianlamında kullanılmıştır.

Dede Korkut'un Bayburt'tayaşadığı bilinmesine rağmen bu kesin değildir.Dede Korkut'un gerçekismi, hayatı, yaşadığı çağ ve coğrafyayı kesin olarak aydınlatmakeldeki kaynaklar ve rivayet ile mümkün değildir. Destanlardançıkarılabildiği kadarıyla ise Dede Korkut iki ayrı kişilik olarak önplana çıkar:

1 Kutsal kişiliği dir

2 Bilge kişiliği dir

Başka kaynaklarda devlet adamı kişiliğinin de bulunduğubelirtilmektedir. Dede Korkut'un çok kişilikli olarak karşımıza çıkmasıfarklı zaman, hatta farklı mekânda yaşamış benzer şahsiyetlerindestanlarda tek isim altında toplanmış olabileceğini düşündürse de bukişiliklerin halkın eklentisi olma ihtimali de vardır

Ana madde: Dede Korkut hikâyeleri
Dede Korkut öykeleri, Oğuz Türkleri'nin 9-11. yüzyıllardakiyaşayışları, inançları ve toplumları hakkında önemli ipuçları içerir.Oğuz Türklerini, onların inanışlarını, yaşayışlarını, gelenek vegöreneklerini, yiğitliklerini, sağlam karakteri ve ahlâkını, ruhenginliğini, saf, arı-duru bir Türkçe ile dile getirir. Destanlarındakişiirlerinde, çalınan kopuzların kıvrak ritmi, yanık havası vardır.

Dede Korkut hikayeleri günümüze kadar nasıl gelmiştir?

Dede Korkut, Türk sözlü edebiyatının önemli öğelerindendir. Destanlarıuzun süre boyunca sözlü aktarılmış, 16.yüzyılda Akkoyunlular Devletizamanında yazıya dökülmüştür.Ancak bu yüzyıllardan sonra hem sözlü, hemde yazılı gelenekte bu hikayelerin unutulmaya başlandığı tahminedilebilir.Zira yazıya geçirilmiş olan metin de çoğaltılmamış,yaygınlık kazanmamıştır. Yazdığı Türk Destanları'nın iki orijinalkopyası vardır. Bu kopyalardan birincisi ve ilk bulunanı Almanya'daDresden Kraliyet kütüphanesinde olup H.O. Fleischer tarafındanbulunmuştur.Bu nüshayı 19.yüzyılın ilk çeyreğinde bilim dünyasınatanıtan ve ilk defa ondan faydalanan ise H.F. von Diez'dir.Diez, bunüshanın bir kopyasını kendi eliyle çıkarak Berlin Kütüphanesinebırakmıştır.Türkiye'de ilk yayım ise, Diez'in yayımından yaklaşık yüzsene sonradır.Kilisli Rifat, 1916 yılında Diez'in eliyle yazdığı BerlinKütüphanesindeki nüshaya dayanarak Dede Korkut Hikayelerini yayımlamış;bundan sonra Türkiye'deki araştırmacılar da konuyaeğilmişlerdir.Günümüz Türk alfabesiyle, daha bilimsel ve ayrıntılı ilkyayım ise Orhan Şaik Gökyay tarafından 1938'de yapılmıştır.

1950 yılı ise Dede Korkut Hikayeleri açısından yeni bir buluşa sahneoldu.İtalyan türkolog Ettore Rossi, Vatikan Kütüphanesinde Dede KorkutHikayelerini içeren yeni bir nüsha bularak bunu bilim dünyasına tanıttıve 1952 yılında bunu yayımladı.

Böylece bugün bilim dünyasıtarafından tanınmakta ve yararlanılmakta olan iki nüsha da ortayaçıkmış oldu.Bütün araştırmalar bu iki nüshaya dayanmaktadır.Ne yazıkki, daha başka, daha eski bir nüsha günümüze kadar ulaşmamış, ulaştıysada ortaya çıkarılmış değildir.

Dresden nüshasında bir mukaddime ve on iki hikaye yer alırken, Vatikan nüshasında bir mukaddime ve altı hikaye yer almaktadır.

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
http://tr.wikipedia.org/wiki/Dede_Korkut

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3...ces/9759920557