Administrator
Üye No: 1
Mesaj Sayısı: 1319
Nerden: istanbul
Puan: 1002
|
 |
|
|
Tiyatronun neler anlattığını, nereden geldiğini anlatmak gerçekten çokzor. Hele de cebinde iyi parası olan ve de sinemayı sadece ve sadecedışarıda yapamadıklarını orada yapma gereği duyup da sinemaya gidenşahsiyetlere anlatmak daha da zor. Sinema kötü demiyorum ama bu dereceilgi görmesi çok şaşırtıcı bir durum. Tiyatro daha ucuz, canlı gösterive ayların verdiği emekle çıkılan sahnede, seyirciye içindekiduygularını ve heyecanını sarfettiği emek doğrultusunda aktarabilmekiçin yapıldığı halde insanlarımız özellikle sinemayı yeglemesi garibimegitmiyor değil. Tekrardan söylüyorum emeğe her zaman saygı gösteririmve bu yüzdendir ki sinemaya da saygım var.
Tiyatro'nun Tarihi
ANTİK ÇAĞ TİYATROSU Tiyatroilk kez IO 6. yüzyılda Yunan toplumunda dinsel törenden özerkleşerekbir sanat türü haline geldi; dinsel ya da pratik ölçütlerle değil,estetik ölçütlerle değerlendirilen bir "oyun" a dönüştü. Yunantoplumunda tiyatronun öncülü, şarap, bereket ve bitkiler tanrısıDionysos'u kutsamak için yapılan Bacchanolia şenliklerinde bir koronunsöylediği dithyramboy şarkılarıydı. Koro, bu şarkılarda, farkıkişilerin konuşmasını canlandırmak için söz ve tavır değişikliğindenyararlanıyordu. Daha sonra, oyuncu ve oyun yazarı Thespis, koronunkarşısına, farklı kişilikleri farklı maskelerle temsil eden bir oyuncukoydu. Böylece daha karmaşık konular ele alınabiliyor, farklı anlatımbiçimleri denenebiliyordu. İÖ 534'te Atina'daki ilk tiyatro şenliğinde,Thespis'in bir tragedyası ödül kazandı. Bu tarihten sonrada tragedyalarDionysos şenliklerinin bir parçası olarak gelenekselleşti. İÖ 5 . yüzyılın ilk yarısında, Aiskhylos, koroyu 50 kişiden 12 kişiyeindirerek ve ikinci bir oyuncu ekleyerek bugünkü Batı tiyatrosunun datemelini attı. Artık birden fazla kişi arasında yaşanan bir olayın, birilişkinin, sahnede canlandırılması olanağı doğmuştu. Aiskhylos,tragedyayı Dionysos cümbüşündeki azgın ve utançsız kökeninden dekopardı. Tiyatro önemli kişilerin başından geçen önemli olaylarıyüceltmiş bir üslupya temsil etme sanatı haline geldi. Efsaneleri,mitleri ve efsaneleşecek kadar eski olayları işleyen tragedyanındinsel, ahlaki ya da siyasi bir mesaj vermesi, toplumu ve evreni birbütün olarak temsil etmesi bekleniyordu. Hiyerarşik bir evrendi bu: Enüstte tanrılar katı yer alıyor, altta ölümün, sürgünün ve cezanın yurdubulunuyor, bu ikisinin ortasında da oyunun, dramatik eylemingerçekleştiği yuvarlık sahneyle temsil edilen insanların dünyasıduruyordu. Tragedya, daha sonra Sophokles ve Euripides tarafından dahada geliştirildi, gerçekçi gözlem öğeleri katılarak Aiskhylos'takisoyutluğundan bir ölçüde uzaklaştırıldı. Komedya ise İÖ 486'dan başlayarak Atina'da Lenia kış şenliğinde yapılanyarışmalarla yaygınlık kazandı. Yunanca Komos sözcüğünden türeyenkomedya, Dionysosçu kökenlerine tragedyadan çok daha bağlı kaldı. İÖ 6.yüzyıldan sonra Yunan egemen sınıfları arasında gözden düştüğü haldeköylülerin ve yoksul halkın yaşamında önemini koruyan soytarılık,hokkabazlık, herkesin birbiriyle utançsızca çiftleştiği bahar ayinlerigibi avam öğeler, komedyada önemli yer tutuyordu. Dili de konuşmadiline yakındı. Eski Komedya'nın en büyük temsilcisi Aristophanes'inoyunları, siyasal ve toplumsal yergicilikleriyle ahlaki bir görev deüstlenmişlerdir. Euripides'in İÖ 406'da ölümünden ve Atina'nın İÖ404'te yenilgisinden sonra tragedya iyice geriledi ve komedya enpopüler tür haline geldi. İÖ 320'den sonra, Büyük İskender dönemindeortaya çıkan Yeni Komedya eskisinden oldukça farklıydı. Mitolojiköğelerin yerini genç Atinalıların erotik serüvenleri ve aile yaşamlarıalmış, eski şen, cümbüşlü ve grotesk üslup da daha gerçekçi ve yumuşakbir anlatıma dönüşmüştür. Bu dönemden günümüze yalnızca Menandros'tanbazı parçalar kalmıştır. Eski Yunan tiyatrosunun önemli bir özelliği kamusallığıdır. Oyunlarıortalama 10 bin ile 20 bin seyirci aynı anda izleyebiliyordu. EskiYunan oyunları, Sofokles'in trajedileriyle teknik yetkinliğeulaşmıştır. Sofokles oyunlarında dekor kullanan ilk tiyatro yazarıdır.Aiskhylos, Sofokles ve Euripides konularını mitolojisinden alan oyunlaryazmıştır. Bu üç yazar, sonradan Aristo'nun Poetika adlı yapıtındabelirlediği kurallara uygun oyunlar yazmışlardır. Bu kurallardan birizaman, yer ve eylemde birliktir. Eski Yunan komedisinin tanınmışyazarlarından Aristofanes, oyunlarında dönemin siyaset adamlarının vedüşünürlerinin yanlış tutumlarını alaya almıştır.
|